Oʻzbekistonda bolalarni zoʻravonlikdan himoya qiluvchi qonun imzolandi: zoʻrlash uchun umrbod qamoq
Prezident Shavkat Mirziyoyev 14-oktabr kuni bolalarni zoʻravonlikdan himoya qilishni kuchaytiruvchi qonunni imzoladi. 14 yoshga toʻlmagan bolaga nisbatan jinsiy jinoyatlar uchun 15–25 yil yoki umrbod qamoq belgilandi, eskirish muddati bekor qilindi; jabrlanuvchi va guvoh bolalarga bepul davlat advokati kafolatlanadi.
Oʻzbekistonda bolalarni zoʻravonlikdan himoya qilish tizimini takomillashtirishga qaratilgan yangi qonun imzolandi. Prezident Shavkat Mirziyoyev 14-oktabr kuni “Bolalarni zoʻravonlikning barcha shakllaridan himoya qilish tizimini takomillashtirish munosabati bilan ayrim qonun hujjatlariga oʻzgartish va qoʻshimchalar kiritish toʻgʻrisida”gi qonunni imzoladi. Hujjat besh kodeks va oltita qonunga oʻzgartish kiritadi.
Jazolar qattiqlashtirildi
Qonunga koʻra, 14 yoshga toʻlmagan bolaga nisbatan zoʻrlash va boshqa ogʻir jinsiy jinoyatlar uchun 15–25 yil yoki umrbod qamoq belgilanadi. Bunday jinoyatlar boʻyicha javobgarlikka tortishning eskirish muddati butunlay bekor qilindi. Bola oʻlimiga olib kelgan qasddan sodir etilgan jinoyatlar uchun shartli jazo va muddatidan oldin ozod qilish taqiqlanadi.
Qonun qanday qabul qilindi
Qonun loyihasi Qonunchilik palatasida 2026-yil 30-sentabrda qabul qilindi, Senat tomonidan 2-oktabrda maʼqullandi va 14-oktabrda Prezident tomonidan imzolandi.
Jabrlanuvchi bolalarga bepul advokat
Zoʻravonlikdan jabr koʻrgan yoki unга guvoh boʻlgan bolalar ish yuritishga jalb etilgan paytdan boshlab oilaning moddiy ahvolidan qatʼi nazar bepul davlat yuridik yordamiga ega boʻladi. Agar ota-ona, vasiy yoki qarindosh gumondor boʻlsa, tergov va sud jarayonida bola manfaatlarini vasiylik organi vakili ham himoya qiladi.
Nega bu qonun kerak boʻldi
Times of Central Asia maʼlumotiga koʻra, 2022–2025 yillarda bolalarni zoʻrlash boʻyicha 445 jinoyat ishi qoʻzgʻatilgan. 2025-yilda taʼlim muassasalarida bolalarga nisbatan zoʻravonlikning 122 holati aniqlangan. Qonun loyihasi muhokamasiga Namangan viloyati Uchqoʻrgʻon tumanidagi davlat bogʻchasida besh yoshli qizga nisbatan jinsiy zoʻravonlik boʻyicha koʻtarilgan ish turtki boʻldi.
