Mirziyoyev Tojikiston bilan chegaradan ID-karta orqali oʻtishni tezlashtirishga chaqirdi
Prezident Shavkat Mirziyoyev 19-oktabr kuni Tojikiston tashqi ishlar vaziri Sirojiddin Muhriddin bilan uchrashuvda ikki davlat oʻrtasida ID-karta orqali chegara kesib oʻtish tartibini joriy etishni tezlashtirishga chaqirdi. Sabab — oʻsib borayotgan savdo, yuk tashish va yaqin oilaviy rishtalar.
Oʻzbekiston Prezidenti Shavkat Mirziyoyev 2026-yil 19-oktabr kuni Tojikiston tashqi ishlar vaziri Sirojiddin Muhriddinni qabul qildi va ikki davlat oʻrtasida chegaradan ichki ID-karta orqali oʻtish tartibini joriy etishni tezlashtirish zarurligini taʼkidladi. Sirojiddin Muhriddin Samarqandda oʻtgan C5+1 formatidagi tashqi ishlar vazirlari uchrashuvida ishtirok etish uchun Oʻzbekistonga kelgan edi.
Uchrashuvda nimalar muhokama qilindi
Uchrashuvda Oʻzbekiston–Tojikiston doʻstlik, yaxshi qoʻshnichilik va ittifoqchilik munosabatlarini yanada rivojlantirishning asosiy jihatlari koʻrib chiqildi. Oʻzaro savdo va yuk tashish hajmi ortayotgani, energetika, sanoat, qishloq va suv xoʻjaligi sohalaridagi qoʻshma loyihalar faollashgani qayd etildi. Shuningdek, madaniy-gumanitar, taʼlim va turizm sohalaridagi almashinuvni faollashtirish muhimligi taʼkidlandi.
«Bogʻlanmagan oilaning oʻzi deyarli yoʻq»
Davlat rahbari ilgari ikki mamlakat oʻrtasidagi chegaralar yopiq boʻlgani, hozirgi kabi savdo aylanmasi va yaqin munosabatlar boʻlmaganini eslab oʻtdi. «Oʻzbekiston va Tojikistonda bir-biri bilan qarindoshlik rishtalari orqali bogʻlanmagan oilaning oʻzi deyarli yoʻq. ID-kartalar orqali chegaradan oʻtish tizimini joriy etishni ham tezlashtirishimiz kerak. Chunki yuk tashish hajmi ortib bormoqda va bu masalani hal qilishga real ehtiyoj mavjud», — dedi Prezident. Oʻz navbatida, Sirojiddin Muhriddin Tojikiston Prezidenti Emomali Rahmon Oʻzbekiston bilan munosabatlarni har tomonlama rivojlantirishni mamlakat tashqi siyosatining ustuvor yoʻnalishlaridan biri deb bilishini aytdi.
Savdo va yuk tashish raqamlarda
Oʻzbekiston va Tojikiston oʻrtasidagi oʻzaro savdo 2025-yil yakunida 718,3 mln dollarga yetdi — bu 2024-yilga nisbatan 22,5% koʻp. 2026-yil yanvar–aprel oylarida ikki tomonlama savdo 284,3 mln dollarni tashkil etdi va bir yil avvalgi shu davrga nisbatan qariyb 50,7% oshdi. Tomonlar 2030-yilga borib oʻzaro savdoni 2 mlrd dollarga, yaʼni deyarli uch baravarga yetkazishni maqsad qilgan.
Qirgʻiziston tajribasi va mintaqaviy yoʻnalish
Oʻzbekiston allaqachon Qirgʻiziston bilan shunday tartibni yoʻlga qoʻygan: 2023-yil 1-sentabrdan boshlab har ikki davlat fuqarolari chegaradan faqat ichki ID-karta bilan oʻta oladi. 2024-yil 20-noyabrda Qonunchilik palatasi majlisida Mirziyoyev oʻzbekistonliklar Qozogʻiston va Tojikistonga ham faqat ID-karta bilan borib-kelishi rejasini eʼlon qilgan edi. Bunday tartib Markaziy Osiyoda chegaralarning borgan sari ochilib borayotganini koʻrsatadi.
Oʻzbeklar uchun nima ahamiyatga ega
ID-karta orqali oʻtish tartibi qarindoshlarini koʻrish, savdo qilish va ishlash uchun chegara kesib oʻtadigan oddiy fuqarolar — xususan, chegaraga yaqin Fargʻona vodiysi va Surxondaryo aholisi uchun qoʻshimcha vaqt, xarajat va hujjat yukini kamaytiradi. Yuk tashish hajmining oshishi esa narx va taʼminotga, pirovardida roʻzgʻorga ham daxldor.
