Kaliforniya «40-taklif»: milliarderlarga bir martalik 5% soliq ovozga qoʻyildi
3-noyabr saylovida Kaliforniya saylovchilari boyligi 1 mlrd dollardan oshganlarga bir martalik 5% boylik soligʻi boʻyicha ovoz berdi. Tashabbuskorlar 5 yilda ~100 mlrd dollar vaʼda qilmoqda; baʼzi iqtisodchilar ~30 mlrd dollarni taxmin qilmoqda.
2026-yil 3-noyabr kuni Kaliforniya saylovchilari «40-taklif» (Proposition 40) — «Davlat moliyalashtiradigan sogʻliqni saqlash dasturlari uchun bir martalik boylik soligʻi tashabbusi» boʻyicha ovoz berdi. Hujjat shtat tarixidagi eng yirik soliq tashabbuslaridan biri sifatida qaralmoqda.
Kim va qancha toʻlaydi
Taklif «Milliarder soligʻi akti»ni joriy etadi — boyligi 1 mlrd dollardan oshgan Kaliforniya rezidentlarining sof boyligiga bir martalik 5% soliq soladi. Soliq 2026-yil 1-yanvar holatiga koʻra shtatda yashovchi har bir milliarderga tatbiq etiladi va retroaktiv xususiyatga ega.
Pul qayerga yoʻnaltiriladi
Tashabbusni byulletenga chiqargan sogʻliqni saqlash xodimlari kasaba uyushmasi SEIU-UHW (Service Employees International Union–United Healthcare Workers West) hisob-kitobiga koʻra, soliq besh yilda qariyb 100 mlrd dollar yigʻishi mumkin. Mablagʻ asosan sogʻliqni saqlashga, bir qismi oziq-ovqat yordami va taʼlimga yoʻnaltiriladi.
Iqtisodchilar bahslashmoqda
Baholashlar keskin farq qiladi. Baʼzi iqtisodchilarning fikricha, milliarderlarning shtatdan ketishi va kutilayotgan sud bahslari hisobga olinsa, soliq atigi 30 mlrd dollar atrofida daromad keltiradi. 2-noyabrda eʼlon qilingan tahlilda ikki iqtisodchi bir-biridan tubdan farq qiluvchi xulosalarga kelgani qayd etilgan.
Byulletenga qanday chiqqan
Tashabbusni ilgari surgan SEIU-UHW 1,6 mln imzo toʻplaganini eʼlon qilgan edi; talab qilingan miqdor qariyb 874 641 ta. 2026-yil 17-iyun kuni Kaliforniya shtat kotibi taklif 980 438 ta amaldagi imzo bilan noyabr byulleteniga chiqqanini maʼlum qildi.
