«Ish» deb aldab urushga: Rossiya chet elliklarni Ukraina frontiga qanday yollamoqda
Ukraina razvedkasiga koʻra, Rossiya ijtimoiy tarmoqlar orqali endi indoneziyaliklarni ham yollamoqda; Indoneziya rasman eʼtiroz bildirdi. Markaziy Osiyodan esa yuzlab fuqaro allaqachon halok boʻlgan.
Rossiya ijtimoiy tarmoqlar orqali chet el fuqarolarini yollab, Ukrainadagi urushga joʻnatmoqda — koʻpincha tinch mehnat vaʼda qilib, soʻng jang maydoniga majburlab. Ukraina razvedkasiga koʻra, bu amaliyotning yangi qurboni indoneziyaliklar boʻldi. Oʻzbekistonlik va boshqa markaziyosiyolik mehnat migrantlari esa bu tuzoqqa allaqachon duch kelgan.
Indoneziya: yangi manba davlat
Ukrainaning Tashqi razvedka xizmati 2026-yil 27-avgustda kamida 8 nafar indoneziyalik Rossiya armiyasiga yollangani haqida hujjatlari borligini maʼlum qilgan edi. 27-oktabrda Ukraina Mudofaa razvedkasi (HUR) 1978-yilda tugʻilgan, sobiq Jakarta taksichisi — rasmiy bayonotlarda bosh harflari «MT» bilan koʻrsatilgan — fuqaro frontga yuborilganidan taxminan bir hafta oʻtib halok boʻlganini xabar qildi; u bir yillik shartnoma imzolagan edi. Indoneziya Rossiyadagi elchisi Xose Antonio Morato Tavaresning aytishicha, Moskvadagi elchixonaga oʻnlab oilalar murojaat qilgan.
Qanday aldashadi
Yollovchilar ijtimoiy tarmoqlarda qurilish yoki boshqa tinch ishlarni, yuqori maosh, jangsiz vazifa, tezkor Rossiya fuqaroligi va imtiyozlarni vaʼda qiladi. Odamlar tinch ish kutib boradi, soʻng aldov yoki majburlash yoʻli bilan Rossiya Mudofaa vazirligi shartnomalariga imzo chekib, frontga joʻnatiladi. Ekspertlar bu usullarni firibgar «skam-markaz» jinoiy tarmoqlarining uslublariga qiyoslaydi.
Markaziy Osiyo: yuzlab qurbon
BBC Russian xizmati va Mediazona oʻlimlarni sanab chiqqan hisob-kitobiga koʻra (2025-yil iyul), Rossiya tarafida urushda halok boʻlgan 28 davlatdan 523 chet ellik orasida kamida 66 nafari oʻzbekistonlik, 72 nafari tojikistonlik edi. Bu raqamlar quyi chegara — hujjatlar bilan tasdiqlangan oʻlimlar; umumiy chet ellik qurbonlar soni 2026-yil iyuliga kelib 3 500 dan oshgan. Markaziy Osiyoliklarning umumiy soni boʻyicha turli (va bir-biriga mos kelmaydigan) baholar mavjud, shuning uchun ularni jamlab boʻlmaydi.
Oʻzbekiston qonuni
Oʻzbekiston fuqarolariga chet el armiyasida xizmat qilishni taqiqlaydi; mintaqadagi barcha besh davlat yollanma harbiy xizmatni jinoyat deb biladi. RFE/RL Ozodlik radiosi kuzatuviga koʻra, Rossiya tarafida jang qilgani uchun bir qancha oʻzbek fuqarosi (asosan ozodlikdan mahrum qilinmagan) jazolangan; Andijonda sud qilingan bir fuqaro oʻzi «10 dan ortiq ukrainalik askarni» oʻldirganini tan olgan. Tashkent urushdan qaytganlarni surishtiruv va javobgarlikka tortishda davom etmoqda.
Indoneziya talabi
Indoneziya Tashqi ishlar vazirligi vakili Yvonne Mewengkang 2-noyabr kuni matbuot anjumanida: «Indoneziya hukumati Rossiya hukumatidan Indoneziya fuqarolari hech qanday kanal orqali Rossiya harbiy yoki harbiy-aloqador tuzilmalariga yollanmasligini taʼminlash uchun zarur choralar koʻrishni soʻradi», dedi. Jakarta oʻz davlatini (Hindiston, Shri-Lanka, Kolumbiya va Janubiy Afrika singari) rasman istisno qilingan davlatlar roʻyxatiga kiritishni ham soʻradi. Ushbu maqoladagi razvedka maʼlumotlari Ukraina rasmiylari tomonidan eʼlon qilingan; Rossiya odatda bunday yollov amaliyotini rasman tan olmaydi.
