Pokiston va Afgʻoniston ochiq urush yoqasida: oʻnlab qurbon, chegara yopiq
Sentabr oyidagi zarbalar va toʻqnashuvlarda oʻnlab kishi halok boʻldi; nizo Oʻzbekistonning 7 mlrd dollarlik Trans-Afgʻon temir yoʻliga tahdid solmoqda.
Pokiston bilan Afgʻoniston oʻrtasidagi keskinlik 2026-yil sentabr oyida keskin kuchaydi. Pokiston Afgʻoniston hududidagi nishonlarga havodan zarbalar berdi, chegarada esa qonli toʻqnashuvlar yuz berdi. Ikki tomon qurbonlar soni boʻyicha bir-birining maʼlumotini rad etmoqda.
Nima yuz berdi
Pokiston axborot vazirligi 21-sentabrda Afgʻonistondagi uch nishonga berilgan zarbalarda 28 nafar «terrorchi» halok boʻlganini eʼlon qildi. 24-sentabrda Pokiston Afgʻonistonning janubi va sharqidagi — Qandahor, Paktiya va Xost viloyatlaridagi — 10 nuqtaga, oʻz taʼkidicha, dron uchirish va saqlash inshootlariga zarba berdi. Afgʻoniston hukumati vakili Zabihulloh Mujohid bu zarbalarda 4 tinch aholi halok boʻlganini aytdi.
25-sentabrga oʻtar kechasi Balujiston viloyatining Gulistan sektorida toʻqnashuv boʻldi. Pokiston kamida 13 nafar Afgʻon Toliboni harbiysi halok boʻlgan deb daʼvo qildi; Afgʻoniston Mudofaa vazirligi esa oʻz kuchlari hech qanday talafot koʻrmagani va aksincha Pokiston postini yoʻq qilganini aytib, bu maʼlumotni yolgʻon deb atadi.
Nizo sababi — TTP
Islomobod Afgʻoniston Tolibonini Pokiston Toliboni (TTP) va boshqa jangarilarni oʻz hududida yashirishda ayblaydi. Bir necha yildan beri diplomatik chaqiriqlar natija bermagach, Pokiston harbiy choralarga oʻtdi. Torxam va Chaman kabi asosiy chegara oʻtish punktlari yopilgan; savdoning birinchi oyidayoq har kunlik zarar taxminan 1 milliard rupiy — 3,5 million dollar deb baholangan edi.
Oʻzbekiston uchun nima ahamiyati bor
Nizo Oʻzbekistonning eng yirik transport loyihasiga bevosita tahdid solmoqda. Termiz–Mozori Sharif–Kobul–Peshovar yoʻnalishidagi Trans-Afgʻon temir yoʻli (573 km, qiymati 5 mlrddan 7 mlrd dollargacha oshgan) Oʻzbekistonni Pokistonning Karachi, Gvadar va Qosim portlari orqali dengizga ulashi kerak. Prezident Shavkat Mirziyoyev 2026-yil fevralida loyiha texnik-iqtisodiy asoslashi boʻyicha kelishuvni maʼqullagan. Ekspertlarga koʻra, Kobul va Islomobod oʻrtasidagi keskinlik — loyihaning eng katta toʻsigʻi.
Rasmiy bayonot
Pokiston axborot vaziri Attaulloh Tarar zarbalar «terrorchilar yashiringan joylar va dron uchirish hamda saqlash inshootlariga» qaratilganini aytdi va Afgʻoniston tomonidan dronlar bilan «ataylab va noqonuniy bostirib kirish» sodir etilganini taʼkidladi.
