AQSh fuqaroligiga naturalizatsiya (N-400): jarayon, test va qasamyod
Doimiy yashash guvohnomasi (grin-karta) egasi qanday qilib AQSh fuqarosiga aylanadi: shartlar (5 yoki 3 yil), N-400 arizasi va toʻlov, ingliz tili va fuqarolik (civics) testi (2025-yil 20-oktabrdan yangi 128 savolli versiya), sadoqat qasamyodi va ikki fuqarolik masalasi. USCIS maʼlumotlariga asoslangan maʼlumotnoma — huquqiy maslahat emas.
Naturalizatsiya — bu doimiy yashash guvohnomasi (grin-karta) egasi belgilangan shartlarni bajarib, AQSh fuqarosiga aylanadigan qonuniy jarayon. Quyida jarayon USCIS (AQSh Fuqarolik va Immigratsiya xizmati) rasmiy qoidalari asosida, faktlar bilan bayon etiladi. Bu — umumiy maʼlumotnoma, huquqiy maslahat emas; aniq holat boʻyicha malakali immigratsiya advokatiga yoki uscis.gov saytiga murojaat qilinadi.
Kim ariza bera oladi
Asosiy shartlar: ariza beruvchi kamida 18 yoshda boʻlishi; doimiy yashash guvohnomasi egasi boʻlishi kerak. Muddat ikki xil: umumiy yoʻlda — grin-kartaga ega boʻlgandan soʻng 5 yil; AQSh fuqarosiga turmushga chiqqan va u bilan birga yashayotgan shaxs uchun — 3 yil. Bundan tashqari “uzluksiz yashash” va “jismoniy hozir boʻlish” talablari bor: 5 yillik yoʻlda soʻnggi besh yilning kamida 30 oyi (taxminan 913 kun) AQShda jismonan boʻlish; 3 yillik yoʻlda — 18 oy. Ariza topshirishdan oldingi 3 oy davomida oʻsha shtat yoki tumanda yashagan boʻlish ham talab qilinadi.
Yana bir shart — “yaxshi maʼnaviy fazilat” (good moral character): u 5 yillik (yoki 3 yillik) davr uchun baholanadi va sudlanganlik, hibs, soliq qarzlari, aliment kabi holatlarni oʻz ichiga oladi. Uzluksiz yashash 6 oydan uzoq chet elda boʻlish bilan buzilishi mumkin, 1 yildan ortiq boʻlish esa uni odatda toʻliq uzadi. Arizani shartli 5 (yoki 3) yil toʻlishiga 90 kun qolganda topshirish mumkin.
N-400 arizasi va toʻlov
Ariza N-400 (“Application for Naturalization”) shaklida topshiriladi — onlayn yoki qogʻozda. 2026-yil holatiga koʻra toʻlov: qogʻozda 640 dollar, onlayn 590 dollar (onlaynda 50 dollar chegirma). Daromadi Federal qashshoqlik meʼyorining 150–400 foizi orasida boʻlganlar uchun kamaytirilgan toʻlov 380 dollar; 150 foizdan past boʻlganlar toʻlovdan ozod qilinishi (0 dollar, I-912 shakli bilan) mumkin. Biometrik maʼlumot yigʻish toʻlovga kiritilgan. Toʻlov summalari vaqti-vaqti bilan oʻzgaradi — aniq raqam uscis.gov’dan tekshiriladi.
Ingliz tili va fuqarolik (civics) testi
Suhbat (intervyu)da ikki test topshiriladi. Ingliz tili testi uch qismdan iborat: oʻqish (uch jumladan birini toʻgʻri oʻqish), yozish (uch jumladan birini toʻgʻri yozish) va gapirish/tushunish. Fuqarolik (civics) testi 2025-yil 20-oktabrda yangilandi: shu sanadan keyin topshirilgan arizalar uchun yangi 2025 versiyasi amal qiladi — savollar bazasida 128 ta savol boʻlib, testda 20 tasi beriladi va oʻtish uchun 12 tasiga toʻgʻri javob berish kerak. 20-oktabrgacha topshirilgan arizalarda eski 2008 versiyasi qoʻllanadi: 100 savollik baza, 10 savol, oʻtish uchun 6 toʻgʻri javob.
Yosh va yashash muddatiga koʻra istisnolar bor. “50/20” qoidasi (50 yoshdan katta va 20+ yil doimiy yashovchi) va “55/15” qoidasi (55+ yosh va 15+ yil) boʻyicha ingliz tili testidan ozod qilinadi va fuqarolik testi ona tilida, tarjimon bilan topshiriladi. “65/20” qoidasi (65+ yosh va 20+ yil) boʻyicha fuqarolik testi qisqartiriladi. Nogironligi boʻlganlar N-648 shakli orqali istisno soʻrashi mumkin.
Sadoqat qasamyodi (Oath of Allegiance)
N-400 tasdiqlangach, USCIS naturalizatsiya marosimini belgilaydi. Shaxs faqat oʻsha marosimda Sadoqat qasamyodini (Oath of Allegiance) qabul qilgach AQSh fuqarosiga aylanadi. Qasamyodda AQSh Konstitutsiyasini qoʻllab-quvvatlash, uni himoya qilish va qonunlarga sadoqat bildirish bor. Marosimda fuqarolik guvohnomasi (Certificate of Naturalization) topshiriladi; shundan soʻng AQSh pasporti va saylovda ovoz berish huquqi kabi imkoniyatlar ochiladi.
Ikki fuqarolik masalasi
AQSh naturalizatsiyadan soʻng ikki fuqarolikni taqiqlamaydi: qasamyoddagi “rad etish” iborasiga qaramay, AQSh qonuni yangi fuqarodan avvalgi fuqaroligini rasman bekor qilishni talab qilmaydi. Biroq ikkinchi davlatning qonuni hal qiluvchi ahamiyatga ega. Oʻzbekiston qonunchiligi ikki fuqarolikni tan olmaydi — shuning uchun oʻzbekistonlik uchun AQSh fuqaroligini olish Oʻzbekiston fuqaroligiga taʼsir qilishi mumkin (batafsil: Oʻzbekiston fuqaroligi va ikki fuqarolik haqidagi maqolamizga qarang).
Muhim eslatma
Qoidalar, toʻlovlar va test versiyalari oʻzgarib turadi (masalan, fuqarolik testi 2025-yil oktabrda yangilandi). Ariza berishdan oldin eng soʻnggi maʼlumotni uscis.gov rasmiy saytidan yoki malakali immigratsiya advokatidan tekshirish zarur. Ushbu maqola faktlarni tushuntirish uchun; u yakka holat boʻyicha huquqiy maslahat oʻrnini bosmaydi.
