Pit Hegset harbiy qatlni jonli efirda koʻrsatishni eʼlon qildi
AQSh mudofaa vaziri 2009-yilgi Fort Hud otishmasi uchun oʻlimga hukm qilingan Nidal Malik Hasanning qatli jamoatchilikka ochiq translatsiya qilinishini aytdi; qatl 3-dekabrga belgilangan.
Amerika Qoʻshma Shtatlari mudofaa vaziri Pit Hegset mamlakatda oʻnlab yillar ichida ijro etiladigan birinchi harbiy qatl jamoatchilikka ochiq, jonli efirda koʻrsatilishini eʼlon qildi. Qaror oʻlim jazosining qoʻllanilishi va uni ommaga koʻrsatish bahsini keltirib chiqardi.
Nima boʻldi
Pit Hegset 8-oktabrda «Real America's Voice» telekanaliga bergan intervyusida qatl otishma guruhi tomonidan ijro etilishini va uni odamlar koʻra olishi uchun ochiq oʻtkazilishini aytdi. Mudofaa vazirligi qatl jonli efirda koʻrsatilishini tasdiqladi.
Mahkum kim
Mahkum — sobiq armiya mayori va harbiy psixiatr Nidal Malik Hasan. U 2009-yil 5-noyabrda Texas shtatidagi Fort Hud harbiy bazasida oʻq uzib, 13 kishini oʻldirgan va 32 kishini yaralagan edi. 2013-yilda harbiy sud uni 13 ta qasddan odam oʻldirish va 32 ta qasddan odam oʻldirishga suiqasd boʻyicha aybdor deb topib, oʻlimga hukm qildi. Oʻshandan beri u Kanzas shtatidagi Fort Livenvort harbiy qamoqxonasida saqlanadi.
Qatl sanasi va qarori
Hisobotlarga koʻra, qatl 3-dekabrga belgilangan va uni prezident Donald Tramp maʼqullagan. Hukm otishma guruhi orqali ijro etiladi. AQShda harbiy tribunal hukmi boʻyicha soʻnggi qatl 1961-yilda — armiya askari Jon Bennet osib oʻldirilganda — ijro etilgan edi; otishma guruhi orqali soʻnggi harbiy qatl esa 1945-yilga toʻgʻri keladi. Mamlakatdagi soʻnggi ommaviy qatl esa 1936-yil 14-avgustda Kentukki shtatining Owensboro shahrida boʻlib oʻtgan.
Xalqaro taqqoslash
Qatlni ochiq, jamoatchilik oldida oʻtkazish bugungi kunda juda kam davlatda saqlanib qolgan. Amnesty International maʼlumotlariga koʻra, oʻlim jazosini muntazam ravishda ommaviy tarzda ijro etadigan davlatlar sifatida asosan Eron va Afgʻoniston keltiriladi; Saudiya Arabistoni avval ommaviy qatllarni oʻtkazgan boʻlsa-da, keyingi yillarda bu amaliyotni toʻxtatgan.
Bahs
Qarorni qoʻllab-quvvatlovchilar bu jiddiy jinoyat uchun jamoatchilikka ochiq javobgarlik koʻrsatadi, deb hisoblaydi; tanqidchilar esa qatlni ommaga translatsiya qilish jazoni emas, balki tomoshani oldinga chiqaradi, deb biladi. Ish hali sud jarayonlari bilan bogʻliq boʻlib, murojaatlar belgilangan sanani oʻzgartirishi mumkin.
