Qozog‘istonda hijob taqiqlanganmi? Maktablardagi cheklov va dunyoviylik bahsi
Qisqa javob: umumiy taqiq yo‘q — ammo maktablarda hijob maktab formasi qoidalari asosida taqiqlangan. Bu Qozog‘istonda dunyoviylik va diniy erkinlik bo‘yicha keskin munozaraga sabab bo‘ldi.
Qozog‘istonda hijob taqiqlanganmi? Qisqa javob: umumiy (ko‘cha, ish joyi, universitet) taqiq yo‘q — ammo maktablarda hijob maktab formasi qoidalari asosida taqiqlangan. Aynan shu cheklov mamlakat ichida keskin munozarani keltirib chiqardi.
Taqiq asosi
Qozog‘istonning yangi Konstitutsiyasi ta’lim va tarbiya tizimi dunyoviy ekanini (diniy ta’lim muassasalaridan tashqari) belgilaydi. Butun mamlakat bo‘yicha maktab formasi qoidalari diniy mansublikni bildiruvchi elementlarni taqiqlaydi.
Hukumat pozitsiyasi
Prezident Qosim-Jomart Toqayev dunyoviylikni himoya qilib, maktab avvalo bilim olish maskani, diniy e’tiqod esa shaxsiy masala ekanini ta’kidladi. Uning so‘zlariga ko‘ra, Qozog‘iston dunyoviy davlat bo‘lib qoladi va shu bilan birga diniy erkinlikni ta’minlaydi.
Qarshi ovozlar
Qozog‘iston musulmonlari diniy boshqarmasi (SAMK) taqiqqa qarshi chiqdi va ro‘mol tufayli maktablarni litsenziyadan mahrum qilishni qoraladi.
Islom shariatiga ko‘ra, balog‘atga yetgan musulmon ayol uchun ro‘mol o‘rash — farz. O‘quvchining ro‘mol o‘rashi uning ta’lim olishiga to‘sqinlik qilmasligi kerak.
— Qozog‘iston musulmonlari diniy boshqarmasi (SAMK)
Inson o‘lchovi
Xabarlarga ko‘ra, faqat Atyrau viloyatining o‘zida sentabr boshidan beri 150 nafar qiz taqiq tufayli maktabni tark etgan (Ta’lim vazirligi ma’lumoti). Muxoliflar taqiq vijdon erkinligini cheklaydi, deb hisoblaydi.
Kontekst
Bahs mintaqadagi kengroq muammoni — dunyoviylik va diniy erkinlik o‘rtasidagi muvozanatni — aks ettiradi. O‘xshash munozaralar boshqa Markaziy Osiyo davlatlarida ham vaqti-vaqti bilan ko‘tarilib turadi.
