USD Toshkent
CALIFORNIA UZBEK🔍
O‘ZENRU
Mustaqil tahlil · Markaziy Osiyo va dunyo geosiyosati
Telegramda kuzating @california_uzbek
Markaziy Osiyo Musulmon dunyosiQozogʻistonJamiyat

Qozog‘istonda hijob taqiqlanganmi? Maktablardagi cheklov va dunyoviylik bahsi

Qisqa javob: umumiy taqiq yo‘q — ammo maktablarda hijob maktab formasi qoidalari asosida taqiqlangan. Bu Qozog‘istonda dunyoviylik va diniy erkinlik bo‘yicha keskin munozaraga sabab bo‘ldi.

15-sentabr, 2026 · 1 daqiqa o‘qish · California Uzbek

Qozog‘istonda hijob taqiqlanganmi? Qisqa javob: umumiy (ko‘cha, ish joyi, universitet) taqiq yo‘q — ammo maktablarda hijob maktab formasi qoidalari asosida taqiqlangan. Aynan shu cheklov mamlakat ichida keskin munozarani keltirib chiqardi.

Taqiq asosi

Qozog‘istonning yangi Konstitutsiyasi ta’lim va tarbiya tizimi dunyoviy ekanini (diniy ta’lim muassasalaridan tashqari) belgilaydi. Butun mamlakat bo‘yicha maktab formasi qoidalari diniy mansublikni bildiruvchi elementlarni taqiqlaydi.

Hukumat pozitsiyasi

Prezident Qosim-Jomart Toqayev dunyoviylikni himoya qilib, maktab avvalo bilim olish maskani, diniy e’tiqod esa shaxsiy masala ekanini ta’kidladi. Uning so‘zlariga ko‘ra, Qozog‘iston dunyoviy davlat bo‘lib qoladi va shu bilan birga diniy erkinlikni ta’minlaydi.

Qarshi ovozlar

Qozog‘iston musulmonlari diniy boshqarmasi (SAMK) taqiqqa qarshi chiqdi va ro‘mol tufayli maktablarni litsenziyadan mahrum qilishni qoraladi.

Islom shariatiga ko‘ra, balog‘atga yetgan musulmon ayol uchun ro‘mol o‘rash — farz. O‘quvchining ro‘mol o‘rashi uning ta’lim olishiga to‘sqinlik qilmasligi kerak.

— Qozog‘iston musulmonlari diniy boshqarmasi (SAMK)

Inson o‘lchovi

Xabarlarga ko‘ra, faqat Atyrau viloyatining o‘zida sentabr boshidan beri 150 nafar qiz taqiq tufayli maktabni tark etgan (Ta’lim vazirligi ma’lumoti). Muxoliflar taqiq vijdon erkinligini cheklaydi, deb hisoblaydi.

Kontekst

Bahs mintaqadagi kengroq muammoni — dunyoviylik va diniy erkinlik o‘rtasidagi muvozanatni — aks ettiradi. O‘xshash munozaralar boshqa Markaziy Osiyo davlatlarida ham vaqti-vaqti bilan ko‘tarilib turadi.