Oʻzbek tili bayrami kuni yangilangan oʻzbek alifbosi toʻgʻrisidagi qonun imzolandi
21-oktabr — Oʻzbek tili bayrami kuni Prezident Shavkat Mirziyoyev lotin yozuviga asoslangan oʻzbek alifbosini takomillashtirish toʻgʻrisidagi qonunni imzoladi. Yangilangan alifboda 28 harf va bitta tutuq belgisi boʻladi; toʻrtta harf yangicha yoziladi.
Oʻzbekiston Prezidenti Shavkat Mirziyoyev 2026-yil 21-oktabr — Oʻzbek tili bayrami kunida lotin yozuviga asoslangan oʻzbek alifbosini takomillashtirish toʻgʻrisidagi qonunni imzoladi. Qonun amaldagi oʻzbek lotin alifbosiga bir qancha oʻzgartirish kiritadi va, manbalarga koʻra, rasmiy eʼlon qilingach, olti oydan soʻng kuchga kiradi.
Alifboda nima oʻzgaradi
Yangilangan alifboda 28 ta harf va bitta tutuq belgisi (apostrof) boʻladi. Avvalgi tartibda 26 ta harf va 3 ta harf birikmasi (digraf) ishlatilardi. Toʻrtta tovush endi diakritik belgili yagona harf bilan beriladi: Sh oʻrniga Ş, Ch oʻrniga Ç, Oʻ oʻrniga Ö, Gʻ oʻrniga Ğ. Shuningdek, Ng birikmasi alifbodan alohida birlik sifatida chiqariladi.
Oʻtish qanday amalga oshiriladi
Islohot xarajatlarni kamaytirish uchun bosqichma-bosqich joriy etiladi. Amaldagi shaxsiy hujjatlar, milliy valyuta va qimmatli qogʻozlar oʻz kuchini saqlab qoladi. Darsliklar, rasmiy lavhalar va yoʻl koʻrsatkichlari esa xizmat muddati tugashiga qarab asta-sekin yangi yozuvga oʻtkaziladi.
Saida Mirziyoyeva izohi
Prezident Administratsiyasi rahbari Saida Mirziyoyeva qonun qabul qilinishini izohlab, bu qadam yillar davomida bahs-munozaralarga sabab boʻlgan masalani hal etganini taʼkidladi. «Nihoyat, uzoq yillik tarixiy xato tuzatildi», — dedi u. «Albatta, oʻzgarishlar oson kechmaydi, kimlardadir eʼtiroz yoki xavotir uygʻotishi ham tabiiy. Lekin yozuvimizdagi noqulayliklarga barham berish va tilimizning raqamli makondagi oʻrnini mustahkamlash uchun boshqa yoʻl yoʻq edi», — deya qoʻshimcha qildi Saida Mirziyoyeva.
Nega bu muhim
Oʻzbekiston lotin yozuviga oʻtishni rasman 1993-yilda boshlagan, biroq amaliyotda kirill va lotin yozuvlari oʻnlab yillar yonma-yon ishlatilib kelindi. Mazkur qonun bilan hukumat yozuvdagi nomuvofiqliklarni bartaraf etish va oʻzbek tilini raqamli muhit — klaviatura, internet va rasmiy hujjatlarda mustahkamlashni maqsad qilmoqda. Oʻzgarish har bir oʻquvchi, oʻqituvchi va davlat idorasiga daxldor.
