Ozarbayjon–Qozogʻiston yaqinlashuvi Markaziy Osiyo integratsiyasini qanday oʻzgartirishi mumkin
8-oktabr kuni Avazada boʻlib oʻtgan 8-maslahat uchrashuvidan soʻng tahlilchilar Ozarbayjon va Qozogʻistonning Kaspiy transport koridori boʻyicha hamkorligi mintaqa savdosi uchun yangi oʻq boʻlishi mumkinligini taʼkidlamoqda.
Ozarbayjon va Qozogʻiston oʻrtasidagi hamkorlikning chuqurlashuvi Markaziy Osiyo mintaqaviy integratsiyasini qayta shakllantirishi mumkin, deb hisoblamoqda tahlilchilar. Bu xulosa 8-oktabr kuni Avazada boʻlib oʻtgan sammitdan keyin bildirildi.
Avaza uchrashuvi
8-oktabr kuni Turkmanistonning Avaza shaharchasida Markaziy Osiyo davlat rahbarlarining 8-maslahat uchrashuvi boʻlib oʻtdi. Uchrashuvni Turkmaniston prezidenti Serdar Berdimuhamedov boshqardi; unda Qozogʻiston, Oʻzbekiston, Qirgʻiziston, Tojikiston rahbarlari, shuningdek Ozarbayjon prezidenti Ilhom Aliyev ishtirok etdi. Bu — Ozarbayjon toʻliq aʼzo sifatida qatnashgan birinchi uchrashuv; keyingi yil raislik Ozarbayjonga oʻtadi.
Oʻrta koridor
Times of Central Asia nashrida chop etilgan tahlilga koʻra, Ozarbayjon va Qozogʻiston Kaspiy dengizi orqali oʻtadigan Oʻrta koridor (Trans-Kaspiy xalqaro transport yoʻnalishi)ni sanoat hamkorligi bilan bogʻlasa, bu koridor mintaqa rivoji va Yevropa bozorlariga chiqishning asosiy oʻqiga aylanishi mumkin. Ikki davlat birgalikda mintaqa aholisining qariyb uchdan birini, ammo uning yalpi ichki mahsulotining 60 foizdan ortigʻini tashkil etadi.
Raqamlar va rejalar
Toqayevning soʻzlariga koʻra, oʻtgan yili mintaqa ichidagi savdo taxminan 13 milliard dollar — umumiy savdo aylanmaning qariyb 8 foizini tashkil etdi; maqsad uni kamida 20 milliard dollarga yetkazish. Jahon banki hisob-kitoblariga koʻra, zarur loyihalar amalga oshirilsa, Kaspiy orqali yuk tashish 2040-yilga toʻrt baravar oshishi mumkin. Ozarbayjon va Qozogʻiston oʻrtasidagi savdo 2025-yilda 470,7 million dollarni tashkil etgan.
Tahlilchilar landshaftli (dengizga chiqa olmaydigan) Oʻzbekiston, Qirgʻiziston va Tojikiston uchun koridordan real foyda koʻrish faqat ichki yoʻnaltiruvchi tarmoqlar qurilgandagina mumkinligini taʼkidlaydi.
