Markaziy Osiyodan Rossiyaga mehnat oqimi 15% kamaydi: Qirg‘iziston bo‘yicha −16,7%
Rossiya chegara xizmati ma’lumotlariga ko‘ra, 2026-yilning birinchi yarmida uch davlat fuqarolarining ish maqsadidagi kirishlari 2,3 mln dan 1,9 mln ga tushdi. Qirg‘iziston bo‘yicha 289 100 ta kirish qayd etilgan.
Markaziy Osiyodan Rossiyaga mehnat migratsiyasi oqimi 2026-yilda sezilarli darajada qisqardi. Rossiya chegara xizmati ma’lumotlariga ko‘ra — ularni «Vedomosti» nashri ko‘rib chiqqan — yilning birinchi yarmida O‘zbekiston, Tojikiston va Qirg‘iziston fuqarolarining ish maqsadidagi kirishlari 15% kamaydi.
Umumiy ko‘rsatkich 2025-yilning shu davridagi 2,3 million dan 1,9 million ga tushdi.
Davlatlar bo‘yicha
Qirg‘iziston fuqarolari bo‘yicha 289 100 ta ish maqsadidagi kirish qayd etilgan — bu bir yil avvalgiga nisbatan 16,7% kam.
O‘zbekiston fuqarolari bo‘yicha 1,1 milliondan ortiq kirish qayd etilgan (13,2% kamaygan). Tojikiston fuqarolari bo‘yicha 494 500 ta kirish qayd etilgan (17,9% kamaygan) — bu uch davlat orasidagi eng katta pasayish.
Raqamlarda
- Jami ish maqsadidagi kirishlar (2026-yil 1-yarmi): 1,9 mln — 15% kam
- 2025-yil shu davrida: 2,3 mln
- O‘zbekiston: 1,1 mln dan ortiq — 13,2% kam
- Tojikiston: 494 500 — 17,9% kam
- Qirg‘iziston: 289 100 — 16,7% kam
- Ma’lumot manbasi: Rossiya chegara xizmati, «Vedomosti» ko‘rib chiqqan
Sabablari
Nashrlar keltirgan omillar orasida migratsiya qoidalarining qattiqlashuvi, nazoratning kuchayishi, ish patenti to‘lovlarining oshishi va Rossiyada yashash xarajatlarining ko‘tarilishi bor.
The Diplomat nashri Ukrainadagi urush Qirg‘iziston migratsiyasi kechadigan institutsional va siyosiy muhitni uzoq muddatga o‘zgartirganini qayd etadi.
Yangi yo‘nalishlar
Moliya universiteti professori Aleksandr Safonov ishchilar tobora ko‘proq Janubiy Koreya, Xitoy, Fors ko‘rfazi davlatlari va Yevropa Ittifoqi mamlakatlariga, shuningdek Markaziy Osiyoning o‘zidagi ish o‘rinlariga yo‘nalayotganini qayd etdi.
Mehnat migratsiyasining iqtisodiyoti ham o‘zgarmoqda.
— Aleksandr Safonov, Moliya universiteti professori (Kursiv tarjimasidan, avgust 2026)
Pul o‘tkazmalari
Kursiv ma’lumotiga ko‘ra, 2026-yilning birinchi choragida Markaziy Osiyoga yuborilgan pul o‘tkazmalarining 72,4% Rossiya hissasiga to‘g‘ri kelgan; avvalroq bu ulush 77,6% ni tashkil etardi. Chorak bo‘yicha umumiy hajm 3,8 mlrd dollar deb qayd etilgan.
Xalqaro migratsiya tashkiloti (IOM) ma’lumotlari joylashtirilgan Migration Data Portal ma’lumotiga ko‘ra, pul o‘tkazmalari migrant ishchilar oilalarining 66 foizi uchun asosiy daromad manbai bo‘lib qolmoqda; 80 foizi muntazam ravishda uyga pul yuboradi.
Qirg‘iz migrantlari haqida rasmiy ma’lumot
Xuddi shu manbaga ko‘ra, 2023-yil holatiga ko‘ra chet elda yashovchi 328 458 nafar qirg‘iz fuqarosining ko‘pchiligi — 285 433 kishi — Rossiya Federatsiyasida istiqomat qilgan.
Chet elda yashovchi 328 458 qirg‘iz fuqarosining ko‘pchiligi (285 433) 2023-yil holatiga ko‘ra Rossiya Federatsiyasida istiqomat qilgan.
— Migration Data Portal, Markaziy Osiyo bo‘yicha mintaqaviy sharh (XMT/IOM ma’lumoti)
O‘sha hisobotda 2023-yilda qaytgan mehnat migrantlarining 84 foizi Rossiyadan qaytgani qayd etilgan.
O‘zbekiston bilan taqqoslash
Xuddi shu manbaga ko‘ra, 2023-yil dekabr holatiga ko‘ra O‘zbekistonning 2 million mehnat migrantidan taxminan 60 foizi (1,2 million kishi) Rossiya Federatsiyasida ishlagan.
Kontekst
Markaziy Osiyo davlatlari uchun mehnat migratsiyasi bandlik va valyuta tushumining muhim manbai bo‘lib qolmoqda. Oqimning qisqarishi ham migrantlarni qabul qiluvchi bozor sharoitlari, ham yuboruvchi davlatlar iqtisodiyotiga ta’sir ko‘rsatadi.