Rubioning Samarqanddagi gapi rus tili munozarasini yangiladi — biroq lavha kontekstdan uzilgan
AQSh davlat kotibi Marko Rubioning Samarqanddagi qisqa suhbati rus va oʻzbek tili haqidagi bahsni qayta qoʻzgʻadi. Kun.uz va Daryo esa tarqalgan videoning kontekstdan uzib olinganini aniqladi.
AQSh davlat kotibi Marko Rubioning Samarqandda jurnalistlar bilan boʻlgan qisqa suhbati Oʻzbekistonda rus va oʻzbek tili maqomi haqidagi munozarani qayta jonlantirdi. Rubio 2026-yil oktabr oyida Markaziy Osiyoga tashrifi doirasida C5+1 formatidagi uchrashuv uchun Samarqandga kelgan edi. Voqea Registon maydonida yuz berdi.
Nima deyildi
Rubio suhbatdoshidan oʻzbek tilini bilish-bilmasligini soʻradi. Jurnalist oʻzbekcha emas, rus tilini bilishini bildirgach, Rubio: «That's no longer the official language here, but it's good. A lot of people speak it. I understand» («Bu endi bu yerda rasmiy til emas, lekin yaxshi. Koʻpchilik unda gaplashadi. Tushunaman»), — dedi. Qisqa lavha ijtimoiy tarmoqlarda tez tarqaldi va rus tilining Oʻzbekistondagi oʻrni haqidagi eski bahsni qayta qoʻzgʻadi.
Lavha kontekstdan uzib olingan
Kun.uz va Daryo muxbirlari voqeani joyida kuzatib, tarqalgan video kontekstdan uzib olinganini maʼlum qildi. Suhbatdosh mahalliy jurnalist emas, Bloomberg axborot agentligining muxbiri boʻlib, Rubio bilan ingliz tilida gaplashgan. Yaʼni unga «rus tilida savol berilgan» degan dastlabki talqin notoʻgʻri edi. (Manbalar muxbirning rus tilini qay darajada bilishini turlicha taʼriflaydi, shu bois bu jihatni qatʼiy daʼvo sifatida keltirmaymiz.)
Til maqomi: faktlar
Oʻzbek tili 1989-yilda qabul qilingan qonun bilan davlat tili maqomini olgan; Oʻzbek tili bayrami har yili 21-oktabrda nishonlanadi. Qozogʻistondan farqli ravishda, rus tili Oʻzbekistonda rasmiy maqomga ega emas, biroq kundalik muloqot, biznes va mediada keng ishlatiladi. Shu bois tilning maqomi va amaldagi oʻrni mavzusi jamiyatda muntazam bahs uygʻotadi.
Nega bu muhim
Bu voqea bir vaqtning oʻzida ikki narsani koʻrsatadi: til masalasi oʻzbek jamiyatida naqadar sezgir ekanini va qisqa videolar qanday qilib asl kontekstdan uzilib, tez tarqalib ketishini. Shu sababli har qanday viral lavhani ulashishdan oldin asl manbani tekshirish — media savodxonligining muhim qismidir.
