Mirziyoyev: "Migratsiyada bizga son emas, sifat kerak" — xorijga ishga yuborish 2027-yildan xususiy agentliklarga oʻtkaziladi
2-noyabr kuni Prezident Shavkat Mirziyoyev mehnat migratsiyasiga bagʻishlangan yigʻilish oʻtkazdi. Germaniya 45 ming mutaxassis soʻragan boʻlsa-da, til bilimi yetishmagani uchun atigi 2 ming kishi ishga joylashgan; kelasi yildan xorijga ishga yuborish xususiy agentliklarga topshiriladi.
2026-yil 2-noyabr kuni Prezident Shavkat Mirziyoyev Toshkentning Uchtepa tumanidagi "Intil" xalqaro til va kasb oʻrgatish markazida mehnat migratsiyasi hamda xorijda ishlash istagidagi fuqarolarni til va kasblarga maqsadli oʻqitish masalalariga bagʻishlangan yigʻilish oʻtkazdi. Yigʻilishda davlat siyosatining bosh tamoyili — son emas, sifat ekani taʼkidlandi.
"Bizga son emas, sifat kerak"
Hozir dunyoda 168 million kishi xorijiy mehnat migratsiyasida. Prezident fuqarolarni aniq ish oʻrinlariga tayyorlash zarurligini aytib, migratsiyada son emas, sifat kerakligini qayd etdi. Soʻnggi yillarda tartibli mehnat migratsiyasi boʻyicha hamkorlik koʻlami kengaydi: ilgari bu yoʻnalishda 3 davlat bilan ish olib borilgan boʻlsa, hozir ularning soni 27 taga yetdi, yirik xorijlik ish beruvchilar soni qariyb 400 taga koʻpaydi. Chet elda ishlayotgan yurtdoshlar soni oʻn yilda ikki baravar kamaygan boʻlsa-da, ularning oilalariga yuborayotgan mablagʻlari toʻrt karra oshgan.
Germaniya 45 ming soʻradi, 2 ming joylashdi
Germaniyadan joriy yilning oʻzida 45 ming mutaxassisga buyurtma kelib tushgan, ammo atigi 2 ming kishi ishga joylashgan — buning asosiy sababi nemis tilini biladigan kadrlar yetishmasligi. Shu bois har bir viloyatdagi ikki-uchta texnikumda kasb bilan birga nemis tilini oʻqitish yoʻlga qoʻyiladi. "Intil" markazida "Telc" kompaniyasi ishtirokida 100 nafar nemis tili oʻqituvchisi tayyorlanmoqda; maktab va texnikumlar uchun yana 500 nafar nemis tili egasi jalb qilinadi. Buyuk Britaniyada ham 33 ming ishchiga ehtiyoj bor, Yevropa Ittifoqi esa ilk bor Markaziy Osiyodan mutaxassislar jalb qilishni migratsiya strategiyasiga kiritdi.
Har bir viloyatda yagona migratsiya markazi
Kelasi yili har bir hududda yagona migratsiya markazi ochiladi, bunga har bir viloyatga 8 milliard soʻmdan ajratiladi. Keyingi yil 10 ming kishini kasb va nemis tiliga oʻrgatib, Germaniyada ishga joylashtirish vazifasi qoʻyildi. Bir oy ichida 20 ta texnikum tanlanib, ularning dasturlari xorijlik ish beruvchilar talabiga moslashtiriladi; yana ikki-uchta texnikum yirik tadbirkorlar boshqaruviga (15 yilga) berilib, yiliga kamida 30 ming ishga tayyor mutaxassis yetishtirish rejalashtirilmoqda.
Xorijga ishga yuborish — xususiy agentliklarga
Kelasi yildan fuqarolarni xorijga ishga yuborish vazifasi xususiy sektordagi ishonchli bandlik agentliklariga oʻtkaziladi. Yuqori daromadli ishga joylashtirilgan har bir fuqaro uchun ularga 1,5 million soʻmdan ragʻbat puli toʻlanadi; agentliklarning ochiq reytingi yuritiladi. Litsenziya berish soddalashtirilgach, ikki yilda agentliklar soni uch baravar, ular orqali xorijda ishga joylashganlar soni besh karra ortgan. Joriy yilda 34 ta davlatda 287 ming kishini ishga joylashtirish imkoniyati mavjud, biroq bu haqda fuqarolarga yetarli maʼlumot yetkazilmayapti.
"Onlayn mahalla" va huquqlar himoyasi
Endi xorijdagi har bir ish oʻrni boʻyicha talab, zarur til va oʻqish imkoniyatlari haqidagi maʼlumot mahallagacha yetkaziladi. "Mahalla yettiligi" ishlash istagidagi fuqarolarni "Onlayn mahalla" platformasiga kiritadi; viloyat hokimlari natijalarni har oy, tuman hokimlari oyiga ikki marta koʻrib chiqadi. Qiyin vaziyatga tushgan fuqaro "Onlayn mahalla" platformasida xabar qoldirishi mumkin — zarur hollarda elchining oʻzi muammo bilan shugʻullanadi. Prezident bu tizimni 10 kun ichida toʻliq joriy etishni topshirdi.
Qaytgan fuqarolar va stajni tan olish
Yil boshidan buyon 1 million 116 ming kishi chet eldan qaytgan; yil yakunigacha ularning 250 ming nafariga mos ish topish vazifasi belgilandi. Bugun yurtdoshlar 40 dan ziyod davlatda qonuniy ishlab, pensiya badallarini toʻlamoqda; joriy yil Qirgʻiziston, Ozarbayjon va Turkiya bilan stajni tan olish boʻyicha ikki tomonlama bitimlar imzolangan. Ayni paytda Oʻzbekistonda uzoq muddat yashayotgan chet elliklar soni 250 mingga yaqinlashgan, ulardan 36 ming nafari ishlash uchun ruxsatnoma olgan, 24 ming nafari talaba.
