Eron Hormuz boʻgʻozini «yopiq» deb eʼlon qildi, AQSh buni rad etdi
Eron IRGC dengiz kuchlari 17-oktabr kuni Hormuz boʻgʻozi yopiq deb eʼlon qildi; AQSh CENTCOM boʻgʻoz ochiqligini aytdi. Soʻnggi haftada tankerlarga hujumlar koʻpaydi, Brent nefti ~$110 ga chiqdi.

Eron Islom inqilobi qoʻriqchilari korpusi (IRGC) dengiz kuchlari 17-oktabr kuni Hormuz boʻgʻozi yopiq deb eʼlon qildi va turli davlat kemalarining boʻgʻozdan oʻtishi taqiqlanganini aytdi. Ayni paytda AQSh markaziy qoʻmondonligi (CENTCOM) boʻgʻoz ochiq va nazorat ostida ekanini bildirdi — ikki tomon qarama-qarshi bayonot berdi.
Boʻgʻozdagi hujumlar
Soʻnggi haftada Hormuz mintaqasida neft tankerlariga bir qancha hujum uyushtirildi. Buyuk Britaniyaning dengiz savdosi operatsiyalari markazi (UKMTO) 16-oktabrgacha boʻlgan haftada 12 marta hujum qayd etdi. IRGC maʼlumotiga koʻra, taxminan 2 million barrel xom neft ortgan ulkan tanker mina portlashi natijasida oʻt oldi. AQSh harbiylari mina daʼvosini rad etib, kemalar oʻq-snaryadlardan zarar koʻrayotganini aytdi. Qurbonlar soni mustaqil manbalar tomonidan tasdiqlanmadi.
Neft narxi va jahon savdosi
Hormuz boʻgʻozidan jahon neft va gazining taxminan 20 foizi oʻtadi. Keskinlik ortgach, Brent markasidagi neft 16-oktabrda ~110 dollarga chiqdi — bu may oyidan beri eng yuqori koʻrsatkich. Al Jazeera maʼlumotiga koʻra, boʻgʻozdan oʻtish hajmi urushdan oldingi kunlik ~17,1 million barreldan ~11,6 million barrelga (taxminan 68 foizga) tushdi.
AQSh nima dedi
AQSh CENTCOM qoʻmondoni admiral Bred Kuperning soʻzlariga koʻra, boʻgʻoz AQSh va mintaqadagi hamkorlar nazoratida qolmoqda; uning aytishicha, oldingi hafta davomida boʻgʻozdan 400 ga yaqin kema va 100 million barrel neft oʻtkazilgan. Shunday qilib, boʻgʻozning «yopilishi» Eronning bir tomonlama eʼloni boʻlib, AQSh uni amalda rad etmoqda.
Kontekst
Hodisalar Eron va AQSh oʻrtasidagi kengroq harbiy qarama-qarshilik fonida yuz bermoqda. Hormuz — Fors koʻrfazi neftini jahon bozoriga chiqaradigan asosiy dengiz yoʻli; uning har qanday uzilishi neft import qiladigan davlatlarda yoqilgʻi narxiga bosim oʻtkazishi mumkin.

