Isroil sulh muzokarachilarini nishonga oldi: Doha (2025) va Tehron (2024) faktlari
Hujjatlashtirilgan ikki voqea: 9-sentabr 2025 kuni Dohada HAMAS muzokara rahbariyatiga zarba (6 halok, Isroil mas’uliyatni tan oldi), va 31-iyul 2024 kuni Tehronda Ismoil Haniyaning o‘ldirilishi. Faqat faktlar, balans bilan.
Bu material «Isroil sulhni tugatishi mumkin bo‘lgan odamlarni o‘ldirmoqda» degan fikr-mulohaza emas, balki uning ortidagi hujjatlashtirilgan voqealarni faktlar asosida bayon qiladi. Ikki holat mustaqil manbalar tomonidan tasdiqlangan: Doha (Qatar, 2025) va Tehron (Eron, 2024).
Doha zarbasi (9-sentabr 2025)
2025-yil 9-sentabr kuni Isroil Dohaning Legtaifiya hududidagi turar-joy majmuasiga zarba berdi; nishon — AQSh vositachiligidagi G‘azo sulh va garovga olinganlar taklifini muhokama qilayotgan HAMASning yuqori siyosiy/muzokara rahbariyati edi. Isroil (Bosh vazir devoni) «to‘liq mas’uliyat»ni o‘z bo‘yniga oldi. Zarbada olti kishi halok bo‘ldi: al-Hayyaning o‘g‘li Humom, HAMAS ofisi direktori Jihod Abu Labad, uch soqchi va bir qatarlik xavfsizlik xodimi.
Muzokaralar chog‘ida Dohada HAMAS siyosiy byurosi rahbarlarini nishonga olgan yaqqol Isroil hujumi davlat terrorizmiga tengdir.
— Shayx Muhammad bin Abdurahmon Al Soniy, Qatar Bosh vaziri va Tashqi ishlar vaziri (Doha, 10-sentabr 2025)
Asosiy muzokarachilar omon qoldi
Muhim izoh: Dohada nishonga olingan asosiy muzokarachilar — bosh muzokarachi Xalil al-Hayya, shuningdek Xolid Mashal, Zohir Jabarin va Muhammad Ismoil Darvish — omon qolgani xabar qilindi. Shu bois bu voqeaga nisbatan «muzokarachilar o‘ldirildi» emas, «nishonga olindi / suiqasd urinishi» iborasi aniqroq.
Tehron: Ismoil Haniya (31-iyul 2024)
Bundan avval, 2024-yil 31-iyul kuni HAMAS siyosiy byurosi rahbari Ismoil Haniya Tehronda — Eron prezidenti inauguratsiyasidan bir necha soat o‘tib — o‘ldirildi. O‘sha paytda u HAMASning sulh muzokaralarida yetakchi shaxs edi. Isroil bu o‘ldirishga mas’ulligini 2024-yil dekabrida rasman tan oldi (mudofaa vaziri Isroil Kats).
Balans
Isroil bu rahbarlarni 2023-yil 7-oktabr hujumi va davom etayotgan urush uchun javobgar deb biladi — bu uning bayon qilgan asosidir. Voqealar muzokaralarni buzgani yoki orqaga surgani xabar qilingan bo‘lsa-da, jarayonning to‘xtashini faqat shu zarbalarga bog‘lash sababiy xulosa bo‘lardi. Ushbu materialda ikki hujjatlashtirilgan holatdan tashqari umumiy «tizim» xulosasi chiqarilmaydi.
Raqamlarda
- Doha zarbasi: 9-sentabr 2025, Legtaifiya, Doha, Qatar
- Halok bo‘lganlar: 6 (aide, soqchilar, al-Hayyaning o‘g‘li, 1 qatarlik xodim)
- Mas’uliyat: Isroil «to‘liq» (Bosh vazir devoni)
- Nishondagi muzokarachilar (omon qoldi): al-Hayya, Mashal, Jabarin, Darvish
- Haniya: 31-iyul 2024, Tehron; Isroil dekabr 2024da tan oldi
- BMT ekspertlari Doha hujumini qoraladi
