Mirziyoyev va Pashinyan telefon orqali suhbatlashdi: savdo yetti oyda 2,1 barobar oshdi
11-sentabr kuni o‘tgan suhbatda sanoat kooperatsiyasi va mintaqadagi kommunikatsiyalarni ochish masalalari muhokama qilindi.
2026-yil 11-sentabr kuni O‘zbekiston Prezidenti Shavkat Mirziyoyev va Armaniston Bosh vaziri Nikol Pashinyan telefon orqali suhbatlashdi. Mirziyoyev Pashinyanni Bosh vazir lavozimiga qayta tayinlangani bilan tabrikladi.
Suhbatda ikki tomonlama munosabatlarni rivojlantirish, savdo-iqtisodiy aloqalarni kengaytirish va sanoat kooperatsiyasi masalalari ko‘rib chiqildi.
Savdo ko‘rsatkichlari
Armaniston statistika qo‘mitasi (Armstat) ma’lumotiga ko‘ra, 2026-yilning birinchi yetti oyida Armaniston va O‘zbekiston o‘rtasidagi tashqi savdo aylanmasi 2,1 barobarga oshib, 46,1 million dollarni tashkil etdi.
Bu ko‘rsatkich mutlaq hajm jihatidan kichik bo‘lib qolmoqda: taqqoslash uchun, shu davrda O‘zbekistonning Xitoy bilan savdosi 9,5 milliard dollarga yetgan.
Kommunikatsiyalarni ochish masalasi
Tomonlar mintaqadagi jarayonlar, jumladan kommunikatsiyalarni ochish (unblocking of communications) yo‘nalishidagi ishlar bo‘yicha fikr almashdi. Bu ibora Janubiy Kavkazdagi transport va tranzit yo‘llarini qayta ishga tushirish bo‘yicha muzokaralarni anglatadi.
Markaziy Osiyo davlatlari uchun bu masala amaliy ahamiyatga ega: Janubiy Kavkaz orqali o‘tuvchi yo‘nalish Trans-Kaspiy marshrutining (“O‘rta yo‘lak”) g‘arbiy bo‘g‘ini hisoblanadi. 2026-yilning yanvar–avgust oylarida bu marshrut bo‘ylab yuk tashish 22 foizga oshdi.
- Sana: 11-sentabr, 2026
- Format: telefon suhbati
- Savdo (yanvar–iyul 2026): 46,1 mln dollar, 2,1 barobar o‘sish
- Muhokama mavzulari: sanoat kooperatsiyasi, savdo, mintaqaviy kommunikatsiyalar
Diplomatik faollik fon
Sentabr oyi O‘zbekiston tashqi siyosati uchun zich davr bo‘ldi. 1-sentabrda Bishkekdagi ShHT sammiti yakunlandi; 7-sentabrda mamlakat Suriyaga tarixdagi birinchi elchisini tayinladi; 8-sentabrda Belgradda Serbiya bilan strategik sheriklik o‘rnatildi va 20 ta hujjat imzolandi.
13–16-sentabr kunlarida esa Prezident Janubiy Koreyaga davlat tashrifi bilan bordi; Seulda 13 ta hujjat imzolandi.
Armaniston yo‘nalishi
O‘zbekiston va Armaniston o‘rtasidagi munosabatlar so‘nggi yillarda asosan savdo va transport masalalari atrofida rivojlanmoqda. Ikki davlat o‘rtasida bevosita quruqlik chegarasi yo‘q; yuklar Eron, Gruziya yoki Kaspiy dengizi orqali o‘tadi.
Shu sababli savdo hajmining o‘sishi ko‘p jihatdan transport yo‘nalishlarining ochilishi va tranzit shartlariga bog‘liq bo‘lib qolmoqda.
Eslatma
Ikki davlat munosabatlari
O‘zbekiston va Armaniston o‘rtasida diplomatik munosabatlar 1990-yillarda o‘rnatilgan. Uzoq vaqt davomida aloqalar nisbatan past darajada bo‘lib qoldi; faollashuv so‘nggi besh yilda kuzatilmoqda.
Ikki davlat o‘rtasida bevosita quruqlik chegarasi yo‘q. Yuklar Eron, Gruziya yoki Kaspiy dengizi orqali o‘tadi va bu logistika xarajatlarini oshiradi.
Shu sababli savdo hajmining o‘sishi ko‘p jihatdan transport yo‘nalishlarining ochilishi va tranzit shartlariga bog‘liq bo‘lib qolmoqda.
Savdo ko‘rsatkichlari
Armaniston statistika qo‘mitasi ma’lumotiga ko‘ra, 2026-yilning birinchi yetti oyida ikki davlat o‘rtasidagi tashqi savdo aylanmasi 2,1 barobarga oshib, 46,1 million dollarni tashkil etdi.
Foizdagi o‘sish yuqori ko‘rinsa-da, mutlaq hajm kichik bo‘lib qolmoqda. Taqqoslash uchun: shu davrda O‘zbekistonning Xitoy bilan savdosi 9,5 milliard, Rossiya bilan 7 milliard, Qozog‘iston bilan 2,8 milliard dollarni tashkil etgan.
Bunday holat past bazadan hisoblangan statistikaga xos: kichik boshlang‘ich hajmda hatto kichik o‘sish ham katta foiz ko‘rsatkichini beradi.
Kommunikatsiyalarni ochish
Suhbatda tilga olingan “kommunikatsiyalarni ochish” iborasi Janubiy Kavkazdagi transport va tranzit yo‘llarini qayta ishga tushirish bo‘yicha muzokaralarni anglatadi.
Bu yo‘nalish Markaziy Osiyo uchun amaliy ahamiyatga ega: Janubiy Kavkaz orqali o‘tuvchi marshrut Trans-Kaspiy yo‘lagining (“O‘rta yo‘lak”) g‘arbiy bo‘g‘ini hisoblanadi.
2026-yilning yanvar–avgust oylarida bu marshrut bo‘ylab yuk tashish 22 foizga, Sharq–G‘arb tranziti esa 55 foizga oshdi. Yuk oqimining 80 foizi g‘arbga, 20 foizi sharqqa yo‘nalgan.
Sanoat kooperatsiyasi
Suhbatda sanoat kooperatsiyasi masalasi ham ko‘rib chiqildi. Armaniston uchun O‘zbekiston nisbatan yirik ichki bozorga ega sherik hisoblanadi; O‘zbekiston uchun esa Armaniston Yevrosiyo iqtisodiy ittifoqi a’zosi sifatida qiziqish uyg‘otadi.
Sanoat kooperatsiyasi odatda komponentlar yetkazib berish, qo‘shma korxonalar tashkil etish va texnologiya almashinuvi shakllarida amalga oshiriladi.
Sentabr oyidagi diplomatik faollik
Sentabr oyi O‘zbekiston tashqi siyosati uchun zich davr bo‘ldi.
- 1-sentabr: Bishkekdagi ShHT sammiti yakunlandi, 28 ta hujjat imzolandi
- 7-sentabr: Suriyaga tarixdagi birinchi elchi tayinlandi
- 8-sentabr: Belgradda Serbiya bilan strategik sheriklik o‘rnatildi, 20 ta hujjat imzolandi
- 11-sentabr: Toshkentda O‘zbekiston–Yaponiya qo‘mitalarining 18-yig‘ilishi bo‘lib o‘tdi
- 13–16-sentabr: Janubiy Koreyaga davlat tashrifi, Seulda 13 ta hujjat imzolandi
Telefon suhbatlari bunday jadvalda odatiy vosita hisoblanadi: ular rasmiy tashrif talab qilmaydi va tezkor masalalarni muhokama qilish imkonini beradi.
Armanistondagi siyosiy fon
Mirziyoyev suhbatda Pashinyanni Bosh vazir lavozimiga qayta tayinlangani bilan tabrikladi. Bunday tabriklar diplomatik amaliyotda yangi hukumat bilan ish munosabatlarini davom ettirish signali sifatida qaraladi.
Janubiy Kavkazdagi siyosiy jarayonlar mintaqadagi transport loyihalariga bevosita ta’sir ko‘rsatadi, shu sababli Markaziy Osiyo davlatlari ular bilan bog‘liq o‘zgarishlarni kuzatib boradi.
Xabarlarning xarakteri
Telefon suhbatlari bo‘yicha rasmiy xabarlar odatda qisqa bo‘ladi va aniq kelishuvlarni o‘z ichiga olmaydi. Muhokama qilingan masalalar bo‘yicha amaliy hujjatlar keyingi bosqichda imzolanishi mumkin.
Ikki tomonning bayonotlari ko‘pincha bir-biridan urg‘u jihatidan farq qiladi; shu sababli har ikkala tomonning rasmiy xabarini taqqoslash to‘liqroq manzara beradi.
Markaziy Osiyo va Kavkaz bog‘lanishi
Markaziy Osiyo va Janubiy Kavkaz o‘rtasidagi aloqalar so‘nggi yillarda transport yo‘laklari mavzusi atrofida faollashdi. Kaspiy dengizi ikki mintaqani ajratib turadi va uni kesib o‘tish parom hamda dengiz tashuvini talab qiladi.
Aktau va Quriq portlari Qozog‘iston tomonida, Alat porti esa Ozarbayjon tomonida asosiy tugunlar hisoblanadi. Jahon banki qo‘llab-quvvatlagan dastur aynan shu portlarning samaradorligini oshirishga qaratilgan.
Armaniston bu yo‘lakning bevosita qismi emas, ammo mintaqadagi transport tugunlarining ochilishi uning ham imkoniyatlarini kengaytirishi mumkin.
O‘zbekistonning ko‘p vektorli siyosati
O‘zbekiston tashqi siyosatida ko‘p vektorlilik tamoyilini e’lon qilgan: mamlakat bir vaqtning o‘zida Rossiya, Xitoy, AQSh, Yevropa Ittifoqi, Turkiya va Janubiy Osiyo davlatlari bilan aloqalarni rivojlantirmoqda.
Kichik hajmdagi savdo sheriklari bilan munosabatlarni saqlab qolish ham shu siyosatning bir qismi hisoblanadi: ular ustuvor yo‘nalish bo‘lmasa-da, diplomatik tarmoqni kengaytiradi.
Telefon suhbatlari bo‘yicha rasmiy xabarlar odatda qisqa bo‘ladi va aniq kelishuvlarni o‘z ichiga olmaydi. Muhokama qilingan masalalar bo‘yicha amaliy hujjatlar keyingi bosqichda imzolanishi mumkin.